บ้านเชียงแหว ตำบลเชียงแหว อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี

ประวัติบ้านเชียงแหว

          บ้านเชียงแหว เริ่มก่อตั้งมาเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2375 ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 นับถึงปัจจุบันนี้เป็นเวลา 170 ปี แล้ว บ้านเชียงแหวปัจจุบันนี้ตอน แรกเป็นป่าดงไม้ที่หนาทึบ ผู้คนอพยพเข้ามาอยู่ครั้งแรกมีอยู่ 3 ครอบครัว คือ ครอบครัวของหมื่นประเสริฐ ครัวครอบหมื่นจุมพล 3. ครอบครัวหมื่นพิทักษ์ ซึ่งได้อยู่ร่วมกันตั้งบ้านเรือนอยู่ที่คุ้มเหล่า หมู่ที่ 2 ในปัจจุบันได้ ช่วยกันหักล้างถางพงบุกเบิกเป็นกลุ่มแรก ต่อมาได้มีครอบครัวมหาเสนา มหาเชียงสา พ่อเมืองปาก และนายสุโพธิ์ ซึ่งทั้งหมดได้อพยพมาจากเมืองหนองหาน และตั้งบ้านเรือนอยู่ที่คุ้มกลางหมู่ที่ 7 ในปัจจุบัน และอีกครอบครัวหนึ่งได้อพยพมาจากบ้านแชแล อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี หัวหน้าครอบครัวนี้ คือ พ่อตาจ้ำกาก โดยได้มาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่คุ้มถิ่นหมู่ที่ 1 ในปัจจุบัน ครั้งต่อมาเมื่อคนสามกลุ่ม คือ คุ้มเหล่า คุ้มกลาง คุ้มถิ่น ได้สร้างหลักปักฐานเป็นหลักเป็นแหล่ง มีที่ทำมาหากินมั่นคงแน่นหนาแล้ว ก็ได้ร่วมกันปรึกษาหารือหาที่สร้างวัดเพื่อให้ลูกหลานได้มีที่บรรพชาและ อุปสมบท ศึกษาพระธรรมวินัยและเป็นที่ทำบุญกุศล เจริญภาวนา สืบสานพระพุทธศาสนาตามปะเพณีนิยมของไทย พร้อมกันนั้นคนทั้งหมดในบ้านเชียงแหว ได้พร้อมใจกันสร้างศาลาเทพารักษ์ขึ้นมาไว้ที่ กลางหมู่บ้าน เสร็จแล้วได้อัญเชิญเจ้าพ่อมเหศักดิ์ ซึ่งชาวบ้านเชื่อกันว่าเป็นดวงวิญญาณของ “ท้าวผาแดง”เข้า สิงห์สถิตในศาลนี้ ปัจจุบันชาวบ้านนิยมเรียกกันว่า “หอปู่ตา” ประจำหมู่บ้านเชียงแหว ส่วนหมู่บ้านดอนยาง ซึ่งอยู่ถัดไปทางทิศตะวันออกของบ้านเชียงแหว ก็ได้มีการสร้างหอปู่ตาขึ้นไว้เช่นเดียวกันโดยอัญเชิญดวงวิญญาณ ของ “พญาขอม” พระบิดาของเจ้าหญิง “ไอ่คำ” อดีตเจ้าเมืองชะฑีตาเข้าสิงสถิตย์ ชาวบ้านนิยมเรียกกันว่า หอ ปู่เชียงเสริฐ ซึ่งศาลปู่ตาทั้งสองแห่ง มีอิทธิฤทธิ์และความศักดิ์สิทธิ์เท่าเทียมกัน และเป็นที่เคารพสักการะของ ชาวบ้านเชียงแหวทุกครอบครัวสืบต่อกันเรื่อยมาจนปัจจุบัน ทุกๆปีจะมีการบวงสรวง เซ่นไหว้ความเป็นสิริมงคล ราบรื่น ปลอกภัยในชีวิตและทรัพย์สินในการดำรงชีวิตเป็นประเพณีสืบต่อมา ชื่อบ้านเชียงแหวนี้ มีต้นเค้ามาจากนิทานพื้นบ้าน เรื่อง ผาแดงนางไอ่ ตอนที่นายพรานยิง กระรอกเผือกพังคีตาย แล้วได้นำมาชำแหระเนื้อแบ่งปันกันไปทำอาหารกิน ณ ที่แห่งนี้ ซึ่งคนที่ทำหน้าที่ชำแหละ เนื้อกระรอกเผือกนั้น เคยผ่านการบรรพชาเป็นสามเณร เมื่อสึกออกมา คนท้องถิ่นอีสาน จึงเรียกว่า เซียง ส่วน การชำแหละนั้นภาษาท้องถิ่นอีสานเรียกว่า แหว่เมื่อมีการเรียกชื่อสถานที่ปรากฏการณ์ในนิทานพื้นบ้าน จึง เรียกว่าบ้านเซียงแหว หรือ เชียงแหว อันหมายถึง สถานที่ที่เชียงชำแหละเนื้อกระรอกนั่นเอง

ภาพประกอบ : แผนที่เดินดินหมู่บ้านเชียงแหว

-  ที่ตั้ง

         บ้านเชียงแหว  อำเภอกุมภวาปี  จังหวัดอุดรธานี  ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอกุมภวาปี  ห่างจากอำเภอประมาณ 17 กิโลเมตร  การติดต่อคมนาคมระหว่างอำเภอกับตำบลใช้เส้นทางเชียงแหว – ตำบลพันดอน – กุมภวาปี

-  อาณาเขต

          ทิศเหนือ       ติดต่อกับ  ตำบลนาม่วง อำเภอประจักษ์ศิลปาคม จังหวัดอุดรธานี และ 
                                         ตำบลอุ่มจาน อำเภอประจักษ์ศิลปาคม  จังหวัดอุดรธานี

          ทิศใต้           ติดต่อกับ  ตำบลพันดอน  อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี

          ทิศตะวันออก ติดต่อกับ  หนองหาน อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี และ ตำบลอุ่มจาน                                                                    อำเภอประจักษ์ศิลปาคม จังหวัดอุดรธานี

          ทิศตะวันตก   ติดต่อกับ  ตำบลผาสุก อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี และ ตำบลนาม่วง 

                                         อำเภอประจักษ์ศิลปาคม จังหวัดอุดรธานี

-  เนื้อที่

          บ้านเชียงแหวมีพื้นที่ทั้งหมด  ประมาณ  13,216 ไร่

--  ภูมิประเทศ

          บ้านเชียงแหว มีสภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบเรียบริมฝั่งน้ำ มีระดับความสูงจากน้ำทะเลประมาณ 175 เมตร  มีแหล่งน้ำที่สำคัญของบ้านเชียงแหวและตำบลใกล้เคียงหรือหมู่บ้านใกล้คือหนองหาน  โดยมีพื้นที่ขนาด 36 ตร.ม.หรือประมาณ 24,000 ไร่ นอกจากนี้ยังมีลำห้วยสามพาดซึ่งไหลมาจากตำบลเสอเพลอ ผ่านตำบลห้วยสามพาด ลงสู่ตำบลเชียงแหวและบ้านเชียงแหวทางทิศตะวันตก และลงสู่หนองหานทางตอนใต้ สภาพพื้นที่โดยทั่วไปจึงเหมาะสำหรับใช้ประโยชน์ในการทำนา ดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วนปนทรายถึงดินร่วน ดินชั้นล่างเป็นดินร่วนเหนียวปนทรายกรวด ลึกลงไปเป็นดินเหนียวปนกรวดและดินเหนียว ระดับความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ำ ปริมาณอินทรียวัตถุต่ำมาก โดยทั่วไปใช้ประโยชน์ในการทำนา

-  การปกครอง

          บ้านเชียงแหว  แบ่งการปกครองออกเป็น 5 หมู่บ้าน  ซึ่งอยู่ในความดูแลของเทศบาลตำบลเชียงแหวทั้ง 5 หมู่บ้าน

-  ประชากร

          บ้านเชียงแหว  มีจำนวนครัวเรือนทั้งหมด  912 ครัวเรือน  ประชากรทั้งสิ้น  3,880  คน โดยแบ่งเป็นหมู่บ้านได้ดังนี้

          หมู่ที่ 1 จำนวนครัวเรือน 144 จำนวนประชากร 511

          หมู่ที่ 2 จำนวนครัวเรือน 169 จำนวนประชากร 207

          หมู่ที่ 7 จำนวนครัวเรือน 258 จำนวนประชากร 1,078

          หมู่ที่ 11 จำนวนครัวเรือน 168 จำนวนประชากร 839

          หมู่ที่ 12 จำนวนครัวเรือน 173 จำนวนประชากร 750

ด้านเศรษฐกิจ

- อาชีพ

          -  ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาเป็นหลัก รองลงมาได้แก่ทำการเกษตรอย่างอื่น นอกจากนี้ยังมีการเพาะปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น เช่น มะม่วง มะพร้าว พืชผักสวนครัว ได้แก่ กระหล่ำปลี ถั่วฝักยาวและหอม แต่มีการเพาะปลูกไม่มากนัก

ภาพประกอบ : การทำไร่มัน การปลูกข้าว

- ด้านการเลี้ยงสัตว์ส่วนใหญ่นิยมเลี้ยง โค กระบือ สุกร เป็ดและไก่

ภาพประกอบ : การเลี้ยงวัว

- การทำน้ำตาลก้อนขายเป็นอาชีพเสริม

ภาพประกอบ : การต้มน้ำตาลที่มาจากต้นตาลเพื่อทำเป็นน้ำตาลก้อน

-  หน่วยธุรกิจ

          -  ปั๊มน้ำมันและก๊าซ      1       แห่ง

          -  โรงสีข้าว                 5       แห่ง

          -  โรงทำขนมจีน           1       แห่ง

          -  ร้านซ่อม/เชื่อม          2       แห่ง

          -  ร้านค้า                   15      แห่ง

          -  ตู้โทรศัพท์                1       แห่ง

          -  ร้านอินเตอร์เน็ต         3       แห่ง

          -  ร้านซ่อมเครื่องไฟฟ้า    1       แห่ง

ด้านสังคม

          -  โรงเรียนประถมศึกษา 1 แห่ง  ได้แก่ โรงเรียนบ้านเชียงแหว

ภาพประกอบ : โรงเรียนบ้านเชียงแหว

          -  ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 1 แห่ง  ได้แก่ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเชียงแหว

ภาพประกอบ : ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเชียงแหว

ด้านสาธารณสุข

          -  โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเชียงแหว จำนวน 1 แห่ง

          -  กองทุนประกันสุขภาพเทศบาลตำบลเชียงแหว จำนวน 1 กองทุน

ภาพประกอบ : โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเชียงแหว

ด้านองค์กรทางศาสนา

          วัดจำนวน 6 แห่ง ได้แก่

          1.  วัดทุ่งสว่าง                       หมู่ที่  1  บ้านเชียงแหว

          2.  วัดดมหาธาตุเจติยาราม        หมู่ที่  2  บ้านเชียงแหว

          3.  วัดป่าดอนยาง                   หมู่ที่  2  บ้านเชียงแหว

          4.  วัดสมศรีสะอาด                 หมู่ที่  7  บ้านเชียงแหว

          5.  วัดป่าโนนสูง                     หมู่ที่ 11  บ้านเชียงแหว

          6.  วัดป่าอัมพวันโพธิ์ธาราม        หมู่ที่ 12  บ้านเชียงแหว      

ภาพประกอบ : วัดสมศรีสะอาดบ้านเชียงแหว

ด้านการคมนาคม

          ถนนคอนกรีตในหมู่บ้าน จำนวน 85 สาย

          ถนนลาดยาง จำนวน 6 สาย

          ถนนหินคลุก/ลูกรัง จำนวน 40 สาย

          ถนนดิน จำนวน 12 สาย

ด้านการโทรคมนาคม

          -สัญญาณโทรศัพท์

ภาพประกอบ : เสาสัญญาณโทรศัพท์TOT

ด้านการไฟฟ้า

          -  มีไฟฟ้าใช้ทุกหลังคาเรือน

ด้านระบบประปา

          -  ประปาหมู่บ้าน 1 แห่ง

ภาพประกอบ : ประปาหมู่บ้านเชียงแหว

ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

          ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่

          - ป่าชุมชน 1 แห่ง

          - ลำห้วย 4 สาย

          - บึง,หนอง และอื่นๆ 13 แห่ง    

          - ฝาย 1 แห่ง

ภาพประกอบ : ลำห้วยสามพาดบ้านเชียงแหว

ด้าน การบริหาร มวลชนจัดตั้ง

           -  ลูกเสือชาวบ้าน                 

           -  ไทยอาสาป้องกันชาติ

           -  อปพร.        

           -  อสตร.                  

           -  กลุ่มพัฒนาสตรี         

ประเพณี/วัฒนธรรมของหมู่บ้านเชียงแหว

          เดือนมกราคม 

               - ทำบุญตักบาตรวันปีใหม่

           เดือนกุมภาพันธ์ 

               – บุญมหาชาติ

           เดือนมีนาคม

               - บรรชาอุปสมบทพระภิกษุ บวชนาค 

           เดือนเมษายน 

               - ประเพณีวันสงกรานต์ 

           เดือนพฤษภาคม

               – ประเพณีบุญบั้งไฟ

           เดือนกรกฎาคม 

               – ประเพณีวันเข้าพรรษาแห่เทียนพรรษา

           เดือนสิงหาคม 

               – บุญข้าวประดับดิน

          เดือนกันยายน

               - บุญข้าวสาก

           เดือนตุลาคม 

               – ประเพณีวันออกพรรษาตักบาตรเทโว

           เดือนพฤศจิกายน

               - ประเพณีลอยกระทง

           เดือนธันวาคม

               -บุญกฐิน
http://online.flipbuilder.com/rdap/yhps/(ลิ้งค์ไปยังE-bookประเพณี)

ผู้ให้ข้อมูล : สนธยา  อุดชาชน. (29 เมษายน 2559).  ประวัติหมู่บ้านเชียงแหว.  กำนันตำบลเชียงแหว หมู่ 1 ตำบลเชียงแหว อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี